Aanpak olievervuiling door Shell

‘Alles ging in één keer dood’, zegt Barine Ateni, een boerin uit het dorpje Kegbara Dere in Ogoniland, Nigeria. Ze beschrijft een olielekkage uit Shell-installaties, die plaatsvond in 1970. ‘Al het leven in de rivier waar wij ons water uit halen werd vernietigd. En onze landbouwgrond ook.’ Shell claimt dat het de olievervuiling twee keer heeft opgeruimd, in 1975 en in 2012. Maar toen Amnesty in augustus 2015 onderzoek deed in het dorp, bleken de grond en het water nog steeds vervuild met olie.

Amnesty voert al vele jaren actie voor een effectieve aanpak van olievervuiling die Shell in Nigeria op zijn geweten heeft. Soms is er goed nieuws. Zoals in januari 2015, toen bekend werd dat de Nigeriaanse dochteronderneming van Shell na een schikking 55 miljoen Britse pond schadevergoeding betaalt aan de Bodo-gemeenschap in Ogoniland. Twee olielekkages in 2008, waarbij meer dan tienduizend vaten olie de natuur in stroomden, verwoestten toen de levens van duizenden bewoners van Bodo.

Maar vaker is er frustratie en ergernis. Bijvoorbeeld toen in november 2015 een Amnesty-onderzoek aantoonde dat beweringen van Shell over het opruimen van olievervuiling in onder andere Kegbara Dere, niet waar bleken te zijn. ‘Toen Shell hier kwam, beloofden ze dat als ze olie zouden vinden, ze onze gemeenschap zouden veranderen. Iedereen zou blij zijn’, zegt Emadee Roberts Kpai, een andere inwoner van Kegbara Dere. Vijftig jaar olievervuiling door Shell laat zien wat die beloftes waard zijn.

Rond de herdenking in november van de executie van schrijver en activist Ken Saro-Wiwa en acht andere Ogoni-leiders die protesteerden tegen olievervuiling door Shell, voerde Amnesty Nederland de druk op Shell op om werk te maken van het opruimen van de olievervuiling in Ogoniland. Amnesty-activisten deelden bij een Shell-tankstation flesjes verontreinigd water uit.

De Nederlandse regering toonde zich betrokken bij de problematiek in de Nigerdelta. In Bodo nam ex-ambassadeur Bert Ronhaar het initiatief om afspraken met alle betrokken partijen te maken over het opruimen van de vervuiling. Ook brachten vertegenwoordigers van de Nederlandse regering naar aanleiding van Amnesty-onderzoek in november een bezoek aan Kegbare Dere. Minister Ploumen staat in nauw contact met de nieuwe Nigeriaanse minister van Milieu (Amina Mohammed) over de problematiek. Amnesty is blij met deze betrokkenheid, maar zou graag zien dat de Nederlandse regering meer druk zet op Shell om zijn werkwijze in de delta drastisch te verbeteren.